 |
|
|
||||||||||||
|
||||||||||||||
|
Hayatına kısa bir bakış Pir Sultan Abdal hakkında elimizde az bilgi bulunuyor. Pir Sultan , kendisi seyyid´dir. Adının Haydar olduğu bilinir. Sivasın Banaz köyünde doğmuştur. Üç oğlu bir de kızı varmış. Pir Sultan, Şeyh Haydar’ın torunu yani Şah İsmail’in oğlu Şah Tahmasb zamanında yaşamıştır. Tahmasb 1524-1576 ‘da saltanat sürdüğünden, Pir Sultan’ın ölümüde bu yıllar arasındadır, hatta 1567 yılından öncedir. Tarihde’de okunduğu gibi kendisi Safeviler (Safevi-İran şii devleti) yanlısı olan ve Osmanoğulları zulmüne karşı sessiz kalmayan biriydi. Ve neticesinde Hızır Paşa adlı bir Osmanlı veziri tarafından Sivas’ta astırılmıştır. Zamanında yaşayan Hızır Paşa da Hafik’in evvelce Alevi olan Sofular köyündendir ve Pir Sultanın müridlerindendir. Hızır, Banaza gelir, Pirim bana himmet et de büyük bir makama erişeyim der. Pir Sultan: Hızır,vezir olursun ama gelir beni asarsın der. Hızır İstanbula geliyor bir hizmete girip yükseliyor,nihayet Paşa olup Sivasa tayin ediliyor. Sivasa gelince ilk işi Pir Sultanı aramak , huzuruna çağırmak oluyor. Ona yemek ihsan ediyorsada Pir Sultan “Hızır diyor, sen zina ettin yemeğini yemem. Hatta köpeklerim bile yemez ve Paşanın konağından, Banaz’daki iki köpeğine sesleniyor. Köpekler koşa koşa geliyorlar. Önlerine konan yemeği, gerçektende koklamıyorlar bile. Hızır Paşa buna pek kızıyor ve Pirini Sivasta toprak kalesine hapsettiriyor. Fakat bir müddet sonra, nede olsa Piri olduğundan, tekrar çağırıp diyor ki: İçinde Şahın adı geçmeyen üç şiir oku, seni bağışlayayı. Pir Sultan Abdal içinde Şah geçen şu üç şiiri okuyor : Hızır Paşa bizi berdar etmeden Açılın kapılar Şaha gidelim Siyaset günleri gelip yetmeden Açılın kapılar Şaha gidelim
Gönül çıkmak ister Şah’ın köşküne Can boyanmak ister Ali müşküne Pirim Ali Oniki İmam aşkına Açılın kapılar Şaha gidelim
Her nereye gitsem yolum dumandır Bizi böyle kılan ahd ü amandır Zincir boynum sıktı hayli zamandır Açılın kapılar Şaha gidelim
Hızır Paşa bunun üzerine Pir Sultanın asılmasını emrediyor. Halk Pir Sultan asıldıktan sonra Darağacında hırkasının asılı ama kendisinin yok olduğunu görürler.Pir Sultan doğruca Horasana gitmiş Şahın huzuruna varıp bir nefes okumuş, oradan Erdebile gidip orada yatmış, ölmüş ve oraya gömülmüş. (En doğrusunu Allah bilir)
Yetmiş üç er idik girdik bu yolaYalbırdaki kılıçlar hep aldık ele İman Kur’an nasip olsa bir kula Kudretten okunur onun Yasin’i
Hadin canlar bir olalım Yezide hamle kılalım Huseyn’in kanın alalım Tevekkeltü taallah
Muhammed Mehdi’nin hak sancağını Çekelim bakalım nicolsa olsun Taber çekip münkirlerin kanını Dökelim bakalım, nicolsa olsun
Mahluk deccal oldu insan haşarı Asla bilen yoktur hayrı şerri Taber çekip şu mağradan dışarı Çıkalım bakalım nicolsa olsun
Müminleri bir katara dizelimGüruh güruh şu alemi gezelim Münkirlerin sarayını bozalım Yıkalım bakalım nicolsa olsun
Hazreti Ali’nin devri yürüye Ali kim olduğu bilinmelidir Alay alay gelen gaziler ile İmamların öcü alınmalıdır
Evet Canlar , yukarıdaki ve diğer şiirlerde şu anlaşılmaktadır:
Pir Sultan Abdal İman ve Kuran’dan bahseden bir Hak aşığı bir Ehli-Beyt aşığı idi. Öleceğini bildiği halde yinede Şah kelimesini söylemekten kaçınmadı. İmam Hüseyin (a.s) nin buyurduğu gibi ’’zalime boyun eğmeyin’’ilkesini uygulamak amacındaydı. 12 İmamların izinden gidilmesinin, öclerinin alınmasını ve zalimlere karşı sessiz kalınmamasını şiirleriylede defalarca hatırlatmıştır.
Allah tüm Ehli-Beyt uğrunda canını feda edenlere rahmet etsin.
Bazı Şiirleri
Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan Koyun beni Hak aşkına yanayım Benim pirim gayet ulu kişidir Kadılar müftüler fetva yazarsa Ulu mahşer günü olur Divan kurulur Pir Sultan'ım arşa çıkar ünümüz
Ben de şu dünyaya geldim sakinim Ben de şu dünyaya geldim sakinim Yorulan yorulsun ben yorulmazam Ben de vekil ettim Bari Hüda'mı Mümin müslüm döşürür de cem olur Pir Sultan Abdal'ım dünya kovandır
Mümin müslüm meydan açtı Ya Ali Mümin müslüm meydan açtı Ya Ali Hatice Fatıma nura boyandı İmam-ı Bakır'dan Cafer yoluna
Taki Naki meydanımız varımız Pir Sultan Abdal'ım zikrim hak ile
Sofi mezhebimi neden sorarsın Sofi mezhebimi neden sorarsın Eğnimize biz kırmızı giyeriz Her kulun çırağın yaksa Hak yakar Muhammed Ali'dir kırkların başı Biz Muhammed Ali deyenlerdeniz Biz tüccar değiliz alıp satmazız İlkbaharda açılmıştır gülümüz PİR SULTAN'ım söyler ganidir gani Hocam bana ilimleri sorarsa Hocam bana ilimleri sorarsa Pirim Hacı Bektaş Zeyn-el'Abâ'ya Ali'dir virt olan cümle erlere Gönül bir deryâdır dolar eksilmez İmam-ı Rıza'dan müşkülüm kandı Hasan-ül-Askerî Mehdî çıkınca Pir Sultan'ım Hak Muhammet Ali'den
Gönül gel karardan aşma
Gönül gel karardan aşma Şeriattan edep öğren Eğer bu sırra erersen Gelin girelim bu babı Tarikat bir oddur yakar Tarikatta kâmil olan Hizmet erenler yoludur Kend'özümüze gelelim İbtida talib olunca Hakikat genc-i mihandır Mürebb'olan Ali gerek PİR SULTAN der <kalû belî> |